Ontkenning: "Dit overkomt mij niet"
Je staat midden in de wildernis. Een storm raast om je heen, je bent verdwaald en je uitrusting faalt.
Het eerste wat er door je heen gaat? "Dit overkomt mij niet." Die gedachte is een val, en vandaag ga je begrijpen waarom.
Wat is ontkenning eigenlijk?
Ontkenning is een psychologisch schild. Het is je brein dat weigert te accepteren dat er iets ernstigs gebeurt.
Je bent aan het survivallen en je ziet een gevaarlijke situatie aankomen, maar je hoofd zegt: "Nee, dat valt wel mee." Je negeert de signalen. In de frontier freedom wereld gaat het om overleven. Denk aan een weekend bushcraft in de Ardennen.
Je hebt je Messer Morris 8,5 cm mes bij je en een Firesteel 5.0. Alles voelt veilig. Maar als je brandhout staat te hakken en je merkt dat je handen trillen, is dat een waarschuwing.
Ontkenning zorgt ervoor dat je die waarschuwing negeert. Het werkt als een automatische piloot.
Je hersenen willen pijn vermijden. Dus als de realiteit te heftig is, schakelen ze over naar "het valt wel mee". In survival situaties is dat levensgevaarlijk. Je mist cruciale informatie en dat kan fataal zijn.
Waarom is het gevaarlijk in de bush?
In de bush is er geen ruimte voor fouten. Als je ontkent dat je koude voeten hebt, loop je risico op bevriezing.
Een simpele wandeling wordt een gevaarlijke tocht. Je ziet de risico's niet, terwijl ze recht voor je neus liggen. Stel je voor: je bent aan het survivallen met je Firesteel 5.0. Je probeert vuur te maken, maar het regent pijpenstelen.
Je ontkent dat je materiaal te nat is. Je blijft proberen, je verspilt tijd en energie.
Je had een shelter moeten bouwen of je materiaal drogen, maar die gedachte komt niet op.
Ontkenning zorgt voor vertraging. In een noodsituatie telt elke minuut. Je verliest kostbare tijd met het negeren van de realiteit. Dat kan het verschil betekenen tussen veilig thuiskomen of in de problemen raken.
Hoe herken je ontkenning bij jezelf?
Je herkent ontkenning aan kleine signalen. Je zegt dingen als "het valt wel mee" of "ik red me wel".
Je negeert pijntjes, vermoeidheid of kou. Je stelt belangrijke beslissingen uit, zoals het zoeken van onderdak.
Een concreet voorbeeld: je loopt met je 4-personen tent van Marmot in de wildernis. Het is koud, maar je hebt geen zin om hem op te zetten. Je denkt: "Ik loop nog wel even door." Dat is ontkenning. Je lichaam geeft aan dat het tijd is voor rust en beschutting, maar je negeert het.
Let op je gedachten. Vraag jezelf af: "Waarom wil ik dit niet zien?" Als je merkt dat je excuses zoekt, ben je waarschijnlijk aan het ontkennen.
Wees eerlijk naar jezelf. Dat is de eerste stap om het te doorbreken.
Modellen en technieken om ontkenning te doorbreken
Er zijn praktische modellen en inzichten uit de psychologie van overleven die je helpen om ontkenning te herkennen en te overwinnen.
- Stop: Pauzeer even. Adem diep in en uit.
- Think: Vraag je af wat er echt gebeurt. Wat voel je? Wat zie je?
- Observeer: Kijk naar je omgeving. Is het veilig? Wat zijn de risico's?
- Plan: Maak een plan. Wat ga je nu doen?
Een simpel model is de "STOP-regel". Dit werkt goed in survival situaties. Deze regel kost niets en werkt altijd.
Je kunt hem toepassen met je standaard uitrusting. Geen dure gadgets nodig.
Een ander model is de "5 Why's" techniek. Stel jezelf vijf keer de vraag "waarom?" om de kern van je ontkenning te vinden.
Bijvoorbeeld: "Waarom zet ik mijn shelter niet op?" Omdat ik moe ben. "Waarom ben ik moe?" Omdat ik al uren loop. "Waarom loop ik al uren?" Omdat ik me heb vergist in de route. Zo kom je bij de echte reden.
Prijsindicatie voor extra hulpmiddelen: Een simpel notitieboekje van €5 helpt om je gedachten op een rijtje te zetten. Een kompas van Silva, rond €30, zorgt dat je niet verdwaalt en je realiteit onder ogen ziet. Een waterdichte zak van Ortlieb, ongeveer €15, beschermt je spullen en helpt je rationeel te blijven denken.
Praktische tips voor frontier freedom survivallen
Begin klein. Oefen de STOP-regel tijdens een dagtrip in het bos.
Neem je Mora Companion mes mee en je Firesteel 5.0. Zo bouw je vertrouwen op en leer je ontkenning sneller herkennen. Plan je uitrusting zorgvuldig.
Een goede basisuitrusting kost ongeveer €150 tot €200. Denk aan een mes (€50), een vuurstarter (€15), een shelter (€80) en een EHBO-kit (€20).
Als je weet dat je goed bent uitgerust, vermindert dat de neiging om risico's te ontkennen.
Werk met een maatje. Samen survivallen vermindert ontkenning. Je kunt elkaar spiegelen en waarschuwen. Plan een weekend met je bushcraft-vriend om je omgeving te analyseren op kansen en gevaren en oefen scenario's.
Bijvoorbeeld: je bent je waterfles vergeten. Hoe los je dat op zonder te ontkennen dat het een probleem is?
Reflecteer na elke tocht. Schrijf op wat er is gebeurd en hoe je hebt gereageerd. Herken je momenten van ontkenning?
Wat had je anders kunnen doen? Dit helpt je groeien en maakt je mentaal sterker voor de volgende frontier freedom uitdaging.
Onthoud: ontkenning is menselijk, maar het is niet je vriend in de wildernis. Door erover te praten, te oefenen en jezelf vragen te stellen, bouw je een sterke mindset. Zo stap je vol vertrouwen de natuur in, met je materiaal en je verstand paraat. Vergeet ook niet de rustgevende kracht van een kampvuur te benutten na een uitdagende dag.