Een te zware rugzak meenemen (Overpacking)

Wat is overpacking eigenlijk?

Overpacking betekent simpelweg dat je meer gewicht meedraagt dan je lichaam aankan of dan je echt nodig hebt. Het is een valkuil waar elke beginner intrapt.

Je denkt veilig te zitten door alles mee te nemen, maar je maakt jezelf alleen maar kwetsbaarder.

Stel je voor: je loopt door de Ardennen met een tas van 25 kilo. Je bent na een uur al uitgeput. Je focust op het gewicht, niet op de omgeving.

Dat is precies het tegenovergestelde van wat wilderness survival inhoudt. Je moet alert zijn, niet gebukt gaan onder je eigen spullen.

De magische grens voor de meeste mensen ligt rond de 20% van hun lichaamsgewicht. Weeg je 80 kilo? Dan is 16 kilo je maximum. Ga daar niet overheen, tenzij je echt geen andere keuze hebt. Een zware tas verpest je techniek en vergroot de kans op blessures enorm.

Waarom lichter altijd beter is

Denk aan de basisprincipes van bushcraft: efficiëntie en bewegingsvrijheid. Een zware rugzak beperkt je mobiliteit.

Je kunt niet snel uitwijken voor een loslopende hond of een omwaaiende boom. Je bent trager en minder behendig. Je uithoudingsvermogen gaat hard achteruit als je sjouwt.

Een lichte tas betekent dat je langer door kunt gaan. Je houdt energie over voor het echte werk: vuur maken, shelter bouwen of gewoon genieten van de stilte.

Minder gewicht op je rug betekent meer vrijheid in je hoofd. Veiligheid speelt ook een rol. Bij een noodlanding of een snelle evacuatie moet je kunnen rennen.

Met een overpackte tas van 30 kilo val je omver bij de eerste de beste struik. Je hebt geen controle over je evenwicht meer. Dat is levensgevaarlijk in ruw terrein.

De kern van het probleem: de verkeerde spullen

Waarom stoppen we te veel in onze tas? Meestal is het angst.

Angst om iets te missen. We nemen "voor de zekerheid" extra kleding, drie messen en een kookset voor een heel leger mee. In de bushcraft-scene zie je dit vaak met dure, zichtechnische uitrustingen.

Neem een standaard survival kit. Veel mensen kopen een kant-en-klare kit van €50 tot €100, gevuld met overbodige rotzooi.

Die dingen zitten vol met plastic troep en dubbele items. Je hebt geen zes aanstekers nodig, maar één goede ferroceriumstaaf van Firesteel.com.

Kijk naar je kleding. Een outfit van merinowol is licht en warm, maar een extra spijkerbroek weegt al snel 800 gram. Dat is nutteloos gewicht. Kies voor lichte, functionele kleding die je aan kunt trekken in lagen.

Laat de zware denim thuis; dat hoort niet in de wildernis. Voedsel is een enorme boosdoener.

Neem niet voor elke dag een blik bonen mee. Die zijn loodzwaar en onhandig. Kies voor lichtgewicht voedsel zoals gedroogde maaltijden of zelfgemaakte trailmix. Een dagvoorraad van 800 gram is haalbaar, terwijl blikken al snel 2 kilo per stuk wegen.

Praktisch gewicht beheren: de uitvoering

Je gewicht beheren begint met een harde selectie. Leg alles wat je wilt meenemen op de grond.

Vraag je bij elk item af: "Gebruik ik dit morgen echt?" Als het antwoord nee is, laat het thuis. Wees keihard voor jezelf. Verdeel je uitrusting in categorieën: shelter, water, voedsel, vuur en gereedschap.

Pak per categorie het lichtste mogelijke item. Voor shelter kies je een tarp van 300 gram in plaats van een zware tent van 2 kilo.

Een Dutch Army Shelter (DAS) tarp is een perfect voorbeeld; licht, sterk en betaalbaar (rond de €40). Water is een valkuil. Water weegt een kilo per liter.

Draag nooit meer dan twee liter bij je tenzij je door een woestijn gaat. Gebruik een lichte waterzak van 2 liter en een filter zoals de Sawyer Squeeze (ca. €30).

Vul bij waar het kan, maar draag het gewicht niet langer dan nodig is.

Je rugzak zelf moet licht zijn. Een tas van 2 kilo leeg is al zwaar. Kijk naar merken als Osprey of Deuter voor lichte modellen, maar in de bushcraft-scene zweert men vaak bij de Helikon-Tex Pack Rat (rond de €80, 90 liter, maar slechts 1,8 kg). Die tas is ruim maar extreem licht van materiaal; let er wel op dat je te zware spullen bovenin je rugzak plaatst voor een betere balans.

Modellen en prijzen: keuzes maken

Er zijn verschillende soorten rugzakken voor frontier freedom. Wil je je eigen rugzak modden met MOLLE-accessoires? De klassieke bushcrafttas is een canvas exemplaar.

Die is sterk maar vaak zwaar. Een tas van Fjällräven, zoals de Kajka (ca. €250), is duurzaam maar weegt al snel 2,5 kilo. Prachtig spul, maar niet de lichtste.

Wil je echt licht? Kijk dan naar de ultralight opties.

Merken als ULA Equipment of Hyperlite Mountain Gear maken tassen van Dyneema die maar 500 gram wegen. Die kosten wel €300 tot €500. Een investering, maar voor de serieuze survivalist het overwegen waard. Een budget optie is de Quechua NH Arpenaz 500 (ca. €60).

Deze weegt ongeveer 1,5 kilo en is redelijk comfortabel. Hij is niet onverwoestbaar, maar voor weekendtrips prima te doen.

Je bespaart geld om te investeren in betere inhoud. Vergeet de sleds niet voor winterse tochten. Een plastic slee van 2 kilo kan een rugzak van 20 kilo trekken.

Dat is efficiënter dan sjouwen. Prijzen liggen rond de €50 voor een degelijke slee.

Gebruik deze in sneeuw of modder om je schouders te ontlasten, en leer hoe je onderweg een kapotte gesp vervangt.

Praktische tips om licht te reizen

Begin klein. Ga eerst op een dagtocht met alleen een dagrugzak van 20 liter.

Probeer je uitrusting te beperken tot 5 kilo. Zo leer je wat je echt nodig hebt zonder de last van een overnachting.

Maak een checklist en houd je daaraan. Schrijf op wat je meeneemt en wat je gebruikt. Na elke tocht pas je de lijst aan.

Zo bouw je een perfecte, lichte set op die bij jouw stijl past. Verpak alles in compressiezakken. Ze verdrukken lucht en maken je tas compacter. Een goed compressiezakje kost €5 tot €10 en scheelt liters ruimte.

Gebruik verschillende kleuren om snel te vinden wat je zoekt zonder alles overhoop te halen.

En tot slot: oefen met je tas. Draag hem thuis even rond voordat je op pad gaat. Voel het gewicht.

Als je ongemak voelt, haal er dan iets uit. Jouw rug zal je dankbaar zijn, en je zult merken dat je meer vrijheid ervaart in de wildernis dan ooit tevoren.