Aanmaakblokjes van de supermarkt vs. natuurlijke tondel: De test
Stel je voor: je staat midden in het bos. Koude vochtige lucht kruipt onder je shirt.
Het is tijd voor vuur. Je hebt je mes, je aanmaakspul en een stapeltje droog hout. Maar wat pak je?
Dat supermarkt blokje dat ruikt naar chemische kerst? Of die pluk berkenbast die je zelf hebt gevonden?
Dit is de realiteit van elke bushcrafter. Vuur maken is een basisvaardigheid.
Het is de grens tussen comfort en kou. We gaan het hebben over de keuze tussen kant-en-klare aanmaakblokjes en natuurlijke tondel. Geen gedoe, gewoon de test.
Wat is tondel en waar vind je het?
Tondel is de brandstof die je aansteekt om het grotere werk te doen. Het is de brug tussen je vonk en je hout.
Zonder goede tondel wordt het een lange, koude avond. In de bossen van Nederland hoef je niet ver te zoeken. Kijk omhoog naar de berken.
De boomschors van de berk is pure magie. Het zit vol met olie en lucht.
Het is de natuurlijke brandstof die je wilt hebben. Je vindt berkenbast aan de onderkant van de boom. Let wel op: gebruik alleen dode berken. Leven bomen beschadigen is not done.
Het is slecht voor de boom en het levert je niets op. Een dode, staande berk is je vriend.
Daarnaast kun je hars verzamelen van naaldbomen. Prik een dichte harspuist open en je krijgt een goudbruine lijm. Dit is vloeibaar goud voor je vuur.
Tondel thuis voorbereiden
Je hoeft niet te wachten tot je in het bos bent om je spul klaar te maken.
Thuis kun je al het een en ander regelen. Zo maak je van katoen de beste tondel die er bestaat.
Neem een stukje katoen (bijvoorbeeld een oud T-shirt) en verbrand het in een blikje tot het verkoold is. Je hebt nu zwart, bros spul dat direct vlamvat als je er een vonk opgooit. Dit is de standaard voor elke serieuze vuurmaker. Een andere makkelijke is de Vaseline-truc.
Smeer een watje in met Vaseline en pluk hem daarna een beetje uit.
Het vet zorgt voor een langere, stabiele brand. Het lijkt bijna op een kaarsje. Dit werkt perfect in combinatie met je verkoold katoen of met een stukje berk.
Leg je voorbereide spul altijd in een waterdicht zakje. Dan ben je er zeker van dat het droog blijft.
Aanmaakblokjes of Wokkels kopen?
Natuurlijk is zelf verzamelen leuk. Maar soms wil je gewoon iets kopen.
Iets dat altijd werkt en je niet hoeft na te denken. Dan sta je in de winkel of kijk je online.
Aanmaakblokjes of aanmaakwokkels? Dit is het verschil
Wat moet je dan kiezen? De klassieke aanmaakblokjes of de moderne aanmaakwokkels? We zetten ze naast elkaar.
Want hoewel ze hetzelfde doel hebben, zijn ze totaal verschillend. Het grootste verschil zit hem in de basis. Aanmaakblokjes zijn vaak samengeperste zaagselkorrels met een chemische bindmiddel. Aanmaakwokkels zijn echte houtkrullen gedrenkt in was.
Wat zijn aanmaakblokjes?
Ze voelen anders aan, branden anders en ruiken anders. Voor de purist in de bushcraft is dit een belangrijk onderscheid.
Dit zijn die bekende groene of bruine korrels in een doosje. Ze zijn klein, compact en droog.
Ze zijn vaak gemaakt van houtzaagsel en paraffine. Ze zijn supergoedkoop. Een doosje van €2,- gaat lang mee. Ze zijn licht en passen in elke broekzak.
Ideaal voor een snelle start. Maar er zitten nadelen aan.
Wat zijn aanmaakwokkels of aanmaakkrullen?
De geur is soms chemisch. Ze kunnen vlekken geven als ze smelten. En ze branden vaak korter dan je wilt.
Ze zijn een hulpmiddel, maar geen sieraad voor je kampvuur. Dit zijn de luxere broertjes.
Ze zijn gemaakt van fijne houtkrullen, vaak van berk. Deze krullen zijn gedrenkt in plantaardige was.
Hierdoor ontstaat een blokje dat langzaam en heet brandt. Ze zien eruit als een kunstwerkje en ruiken naar hout en was. Ze zijn 100% natuurlijk. Geen chemische luchtjes.
Wat werkt beter: aanmaakblokjes of aanmaakwokkels?
Je koopt ze vaak in grotere verpakkingen. Bij leveranciers als Doosjehout.nl koop je ze per doos van 5 of 15 kg. De prijs per stuk ligt hoger dan de supermarkt variant, maar je krijgt veel meer kwaliteit. Ze zijn zwaarder en voelen stevig aan.
De test liegt niet. We nemen een koude, vochtige dag.
We proberen beide met een Firesteel. De aanmaakblokjes vatten snel vlam bij de vonk.
Maar de vlam is klein. Na 2 minuten is het feest al weer voorbij. Je moet snel je hout erop leggen.
Gebruiksgemak: stappenplan voor aanmaakwokkels
Als het nat is, is het moeilijk. De aanmaakwokkel doet het anders.
De vonk pakt op. De was smelt. Er ontstaat een flinke vlam. Een echte. Deze brandt 5 tot 10 minuten lang.
- Leg 2 tot 3 aanmaakwokkels in het midden van je vuurplaats.
- Bouw er open hout omheen. Geen stapels hout, maar een kooitje van dunne takken. Lucht is belangrijk.
- Prik met je mes een klein stukje van de wokkel af om de was bloot te leggen.
- Steek de onderkant aan met je vonk. De was zal vlam vatten.
- Laat het branden. De wokkel zorgt voor de hitte, jij zorgt voor het kleine hout.
Veiligheid en milieu
Zelfs als er een beetje wind staat, blijft ie branden. Je kunt rustig je hout stapelen, maar check altijd eerst of je hier legaal een kampvuur mag maken.
De hitte is intens. Je kunt er letterlijk een pizzaoven mee op temperatuur brengen, volgens de leveranciers.
En dat geloof ik direct. De wokkel wint op het gebied van kracht en betrouwbaarheid. Wil je zeker zijn van succes?
Volg deze simpele stappen. Bij vuur hoort verantwoordelijkheid. Supermarkt blokjes zijn vaak chemisch. Als je ze gebruikt om eten op te koken, wil je die rotzooi niet in je voedsel.
Kies bewust voor een goed vuurtje
De was in wokkels is plantaardig. Veiliger voor jou en je gasten.
Wat milieu betreft: berkenbast oogsten mag je alleen van dode bomen doen. Doe je dat niet, dan ben je een eikel. Punt.
Verzamel alleen wat je nodig hebt. Laat de natuur heel. Wokkels zijn gemaakt van restproducten (krullen) en natuurlijke was.
Dat is een duurzame keuze. Je keuze hangt af van wat je doet.
Laten we het helder maken. Kies aanmaakblokjes als: Je een lichtgewicht wilt voor je survival kit. Je weinig geld wilt uitgeven.
Je alleen een klein kampvuurtje wilt stoken voor de sfeer. Gebruik voor het aanblazen van je vuur een handige pocket bellows; ze zijn prima voor de beginner of voor een noodsetje.
Kies aanmaakwokkels als: Je serieus bezig bent met bushcraft of outdoor koken.
Je wilt dat het in één keer lukt, ook als het tegenzit. Je waarde hecht aan natuurlijke materialen en geur. Je wilt een stabiele hittebron voor je outdoor oven of je bushcraft keuken.
De middenweg: Combineer ze. Neem een doosje wokkels voor je basisvuur. Neem een zakje supermarkt blokjes als backup in je tas. Of leer de basisvaardigheid: maak je eigen tondel van berk en verkoold katoen. Dat kost niets en werkt altijd.